اگر از مراجعه به دندانپزشک می‌ترسید، تنها نیستید. بین ۵ تا ۱۰ درصد مردم در جهان از مراجعه به دندانپزشک به دلیل اضطراب یا ترس خودداری می کنند. این در واقع یک پدیده جهانی است.در این افراد ترس از بیماری دندان جدی‌تر از یک اضطراب ساده است که این افراد را وحشت زده می‌کند. اکثر افراد مبتلا به فوبیای دندانپزشکی این آگاهی را دارند که این ترس کاملا غیر منطقی است، اما قادر به انجام کارهای زیادی در مورد آن نیستند.این افراد رفتارهای اجتنابی از خود نشان می‌دهند. یعنی هر کار غیر درمانی را برای جلوگیری از مراجعه به دندانپزشک انجام خواهند داد. افراد مبتلا به فوبیای دندانپزشکی معمولاً فقط زمانی به دندانپزشک مراجعه می‌کنند که شدت درد برایشان غیر قابل تحمل باشد. این افراد در برخی موارد ممکن است برای درمان اضطراب پاتولوژیک یا فوبیای دندانپزشکی به مشاوره‌ی روانپزشک نیاز داشته باشد.

فوبیای دانپزشکی یا ترس از دندانپزشکی
۱-فوبیای دندانپزشکی

علائم فوبیای دندانپزشکی عبارتند از:

  • مشکل خواب در شب قبل از معاینه دندانپزشکی
  • تشدید عصبانیت زمانی که در اتاق انتظار مطب یا کلینیک دندانپزشکی  نشسته اید.
  • گریه یا احساس ناخوشایند جسمی در زمان فکر کردن به مراجعه به دندانپزشک
  • احساس ناخوشایند شدید از فکر، یا در واقع زمانی که اشیا در طول درمان دندان در دهان قرار می گیرند یا ناگهان احساس می کنند تنفس دشوار است

خوشبختانه روش هایی وجود دارد که می تواند افراد مبتلا به اضطراب دندان و فوبیای دندانپزشکی را به دندانپزشک هدایت کند.

فوبیای دندانپزشکی یا ترس از دندانپزشکی
۲-علایم فوبیای دندانپزشکی

چه عواملی باعث ترس و اضطراب در دندانپزشکی می شوند؟

دلایل زیادی وجود دارد که برخی از افراد دچار ترس و اضطراب از درمان های دندانپزشکی می شوند. ما به برخی از دلایل رایج آن در زیر اشاره کردیم:

  • ترس از درد، دلیل بسیار شایع برای اجتناب از دندانپزشک است.

 این ترس معمولاً از یک تجربه اولیه دندانپزشکی  ناخوشایند  ناشی می شود که یا دردناک بوده است و یا از داستان‌های “درد و وحشت” دندانپزشکی که توسط دیگران نقل شده است. به لطف پیشرفت‌های زیادی که درسال‌های اخیر در دندانپزشکی حاصل شده است میزان احساس درد در اکثر روش‌های درمانی دندانپزشکی به‌ طور قابل توجهی کمتر و یا حتی بدون درد شده است.

  • ترس از تزریق و یا ترس از اثر‌گذار نبودن تزریق است.

 بسیاری از افراد از سوزن وحشت دارند، به خصوص وقتی که داخل دهان خود قرار می گیرند. فراتر از این ترس، اکثر بیماران دارای فوبیای دنداپزشکی می ترسند که بی حسی هنوز اثر نگذاشته باشد یا دوز کافی برای از بین بردن درد قبل از شروع درمان تزریق نشده باشد.

  • ترس از عوارض جانبی بی‌حسی.

بسیاری افراد از عوارض جانبی احتمالی بی‌حسی مانند سرگیجه، احساس ضعف یا حالت تهوع می ترسند و برخی دیگر بی حسی های موضعی را دوست ندارند.

  • احساس درماندگی و از دست دادن کنترل. 

برای این افراد غیرمعمول است که روی صندلی دندانپزشکی با دهان باز نشسته و نمی‌توانند ببینند داخل دهان چه خبر است.

  • خجالت و از دست دادن فضای شخصی.

بسیاری از افراد از نزدیک بودن جسمی دندانپزشک یا متخصص بهداشت با صورت خود احساس ناراحتی می‌کنند و یا ممکن است نسبت به ظاهر دندان‌ها یا بوی احتمالی دهان خودآگاه باشند و این موضوع باعث خجالت این افراد شود.

فوبیای دندانپزشکی یا ترس از دندانپزشک
The Dentists By Munch

در ادامه مطلب به روش هایی که برای کاهش استرس افراد مبتلا به اضطراب دندان و یا فوبیای دندانپزشکی توصیه می شود می پردازیم:

  • پیشنهاد می‌شود برای اولین بار کسی را که به او اعتماد دارید همراه خود  به مطب دندانپزشکی ببرید البته این نکته حائز اهمیت است که این همراه، خود هیچ ترسی از درمان‌های دندانپزشکی نداشته باشد و حتی توصیه می‌شود این افراد در طول درمان کنار این بیماران بنشینند.
  • هنگام انجام درمان دندانپزشکی توصیه می‌گردد که با یک هدفون به موسیقی که تا به حال نشنیده‌اید گوش دهید تا کمی حواستان را پرت کند. این کار باعث کاهش استرس در درمان‌های دندانپزشکی می‌شود و یا می‌توانید از کلینیک یا مطبی وقت درمان بگیرید که در حین درمان از تلویزیون و یا سایر ابزار ها برای حواس پرت شدن بیمار در اتاق درمان استفاده می کنند.
  • یکی از تکنیک‌هایی که به بیمار جهت کاهش استرس توصیه می‌شوند تنفس کنترل شده است . به این معنی که نفس زیادی بکشید و آن در سینه حبس نمایید و به آرامی از سینه بیرون دهید این عمل باعث می شود که ضربان قلب بیمار و ماهیچه های قلب بیمار را شل شود.
  • قبل مراجعه به مطب با مشورت دندانپزشک می‌توانید از آرام بخش‌های خوارکی استفاده نمایید البته این نکته حائز اهمیت هست که نوع قرص و دوز مصرفی آن حتما باید توسط دندانپزشک تجویز شده باشد.
  • “رونالد کلیکنشت” روانشناس بالینی در دانشگاه واشنگتن غربی و از نویسندگان کتاب “درمان ترس از دندانپزشکی” می گوید، اگر نمی توانید خود را برای مراجعه به هر دندانپزشکی راضی کنید، ممکن است بخواهید ابتدا به یک روانشناس مراجعه کنید. روش درمان فوبیای دندانپزشکی (و سایر فوبیا) همان چیزی است که “کلینکنشت” قرار گرفتن در معرض درمان مستقیم” می نامد. این شامل در معرض قرار دادن بیمار برای موارد ترس و اضطراب است – مثلاً ترس از یک سوزن. 
فوبیای دندانپزشکی یا ترس از دندانپزشکی
۴-بهترین راه مقابله با فوبیا رو در رو شدن با آن است.